Μαζική φυγή κεφαλαίων από την Τουρκία

0
238
Κατά τη διάρκεια της Τρίτης 22 Μαΐου συνέβησαν τρία ανεξάρτητα γεγονότα, τα οποία καταδεικνύουν πως κάτι το πολύ σοβαρό συμβαίνει στον πυρήνα της τουρκικής οικονομίας.
Το βράδυ της Τρίτης στην Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα κυκλοφόρησε έντονα η φήμη πως η τουρκική κυβέρνηση προχωρεί σε capital controls

Σύμφωνα με χρηματιστηριακές πηγές από την Κωνσταντινούπολη, μόνον κατά τη διάρκεια της χθεσινής ημέρας διέφυγαν στο εξωτερικό 5 δις δολάρια μέσω της λεγόμενης τουρκοκυπριακής οδού. Το μεσημέρι της Τρίτης έγινε γνωστό στα Κατεχόμενα πως οι τουρκοκυπριακές Αρχές «πάγωσαν» λογαριασμούς σε τράπεζες με καταθέσεις άνω των 100 εκατ. ευρώ.

Λίγο αργότερα, αργά το απόγευμα της Τρίτης, έγινε γνωστό πως οι τουρκοκυπριακές Αρχές διερευνούν τη δυνατότητα να απαγκιστρωθούν πλήρως από την τουρκική λίρα και να υιοθετήσουν άλλο νόμισμα.
Αυτά τα τρία θεωρητικά ανεξάρτητα μεταξύ τους γεγονότα συνδέθηκαν αμέσως με τις προειδοποιήσεις των διεθνών οίκων Fitch και S&P προς τους επενδυτές σχετικά με τους άμεσους κινδύνους που απειλούν την τουρκική οικονομία.
Το βράδυ της Τρίτης στην Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα κυκλοφόρησε έντονα η φήμη πως η τουρκική κυβέρνηση προχωρεί σε capital controls.
Η αντίδραση της κεντρικής τράπεζας ήταν άμεση. Με ανακοίνωσή της κατέστησε σαφές πως κάτι τέτοιο θα ήταν αδιανόητο. Πάρα ταύτα, από τη στιγμή που άνοιξαν οι ασιατικές αγορές, δηλαδή λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Τρίτης προς Τετάρτη, άρχισε μια απίστευτη πίεση προς το τουρκικό νόμισμα, το οποίο σημείωσε μέσα σε ελάχιστη ώρα πτώση της τάξεως του 2% φθάνοντας το ιστορικό ρεκόρ διολίσθησης της λίρας στην ισοτιμία 4,77 τουρκικές λίρες για ένα δολάριο.

Αμέσως άρχισαν οι παρεμβάσεις της κεντρικής τράπεζας, χωρίς ωστόσο να καταφέρουν να εξισορροπήσουν την κατάσταση. Από τη στιγμή που άνοιξε το Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης φιλοκυβερνητικά επενδυτικά σχήματα με επίσημη ανακοίνωσή τους ανέφεραν πως κατά τη διάρκεια της ημέρας (Τετάρτη 23 Μαΐου) θα μετατρέψουν συναλλαγματικά αποθέματά τους σε τουρκικές λίρες.

Πρόκειται, προφανώς, για μια προσπάθεια ψυχολογικής στήριξης, δεδομένου ότι τα ιδιωτικά αυτά αποθέματα δεν είναι ούτε κατά διάνοια αρκετά για να αναχαιτίσουν την πίεση προς το τουρκικό νόμισμα.

Χρηματιστηριακοί κύκλοι στην Κωνσταντινούπολη νωρίς το πρωί της Τετάρτης εξέφραζαν τη βεβαιότητά τους πως μπορεί εντός της ημέρας η τουρκική λίρα να κατρακυλήσει σε νέο ιστορικό χαμηλό και να αγγίξει την ισοτιμία 5 λίρες ανά δολάριο.
Πολιτικοί κύκλοι στην Τουρκία και την Ευρώπη που παρακολουθούν το προεκλογικό σκηνικό, όπως έχει διαμορφωθεί τις τελευταίες ημέρες, καταλήγουν στο συμπέρασμα πως ο Ταγίπ Ερντογάν χρησιμοποιεί τη ραγδαία διολίσθηση του τουρκικού νομίσματος ως απόδειξη για τη γενικότερη επίθεση του «εξωτερικού εχθρού» κατά της Άγκυρας, επιχειρώντας έτσι να αποπροσανατολίσει τους πολίτες από το πραγματικό πρόβλημα και να αναγάγει τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η τουρκική οικονομία σε σύνθημα εναντίον όλων εκείνων που επιχειρούν να «γονατίσουν την Τουρκία».

Ορισμένοι Τούρκοι αναλυτές που βρίσκονται στο εξωτερικό εκφράζουν την άποψη πως, εάν συνεχιστεί αυτή η ξέφρενη καθοδική πορεία του τουρκικού νομίσματος, ο Ταγίπ Ερντογάν, ως σύγχρονος εκφραστής του Μακιαβελισμού ανατολικού τύπου, είναι ικανός ακόμη και να αναβάλει τη διεξαγωγή των εθνικών εκλογών με πρόσχημα την επιθετικότητα του «εξωτερικού εχθρού» κατά της οικονομίας.

Όλα αυτά σε συνάρτηση, βεβαίως, με την πραγματική εικόνα του πολιτικού χάρτη, όπως αυτός έχει διαμορφωθεί 32 ημέρες πριν από την προσφυγή στις κάλπες.
Η φήμη περί επερχόμενων capital controls στην Τουρκία συνεχίζεται μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές.

Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να καταμετρηθούν τα κεφάλαια που ενδεχομένως και σήμερα κατευθύνονται από την Τουρκία στο εξωτερικό, ώστε να καταλήξει κάποιος σε ένα ασφαλές συμπέρασμα.

Πάντως, στις 11.00 το πρωί της Τετάρτης, η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας εξακολουθούσε να παρεμβαίνει μαζικά με αθρόα προσφορά σκληρού συναλλάγματος στην αγορά, χωρίς να καταφέρει ωστόσο να μειώσει τον ρυθμό της καθοδικής πορείας της λίρας. Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά το άνοιγμα της αγοράς της Κωνσταντινούπολης και παρά τη γενναία παρέμβαση της κεντρικής τράπεζας ο ρυθμός διολίσθησης της λίρας από το 2,5% έφθασε το 2% για να επανέλθει λίγες στιγμές αργότερα και πάλι στο 2,5%. Στις 11.10, ο ρυθμός διολίσθησης της τουρκικής λίρας έφθασε το 3,5%, με αποτέλεσμα η ισοτιμία να αγγίξει τις 5 τουρκικές λίρες ανά δολάριο. Παράλληλη ήταν και η διαμόρφωση της ισοτιμίας με το ευρώ, έναντι του οποίου η τουρκική λίρα υποχωρούσε με ρυθμό 3,55% επίσης.
Επίσης, στις 11.16 η διολίσθηση της τουρκικής λίρας είχε ξεπεράσει τον ρυθμό του 4,5% έναντι του δολαρίου.